बुराई नदी वाचविण्यासाठी १३ ऑक्टोबरला आमरण उपोषण

कथित अवैध वाळू वाहतुकीविरोधात पत्रकार महेंद्रसिंग गिरासे यांचा पुढाकार; नदीपात्राची मोजणी करून वस्तुस्थिती स्पष्ट करण्याची मागणी
शिंदखेडा : बुराई नदीपात्रातील कथित अवैध वाळू वाहतूक थांबवून नदीचे नैसर्गिक अस्तित्व जपावे, या मागणीसाठी साप्ताहिक बातमी वेधचे संपादक तथा पत्रकार महेंद्रसिंग गिरासे यांनी मंगळवार, १३ ऑक्टोबर २०२६ रोजी सकाळी १० वाजता बुराई नदीपात्रात आमरण उपोषण करण्याचा निर्णय घेतला आहे. यासंदर्भात तहसीलदार, शिंदखेडा आणि पोलीस निरीक्षक, शिंदखेडा यांना निवेदन देण्यात आले असून, संबंधित प्रशासनाने या प्रश्नाची गांभीर्याने दखल घेऊन वस्तुस्थितीची निष्पक्ष चौकशी करावी, अशी मागणी करण्यात आली आहे.
नदीच्या अस्तित्वाचा प्रश्न ऐरणीवर
बुराई नदी ही परिसरातील शेती,भूजल पुनर्भरण आणि पर्यावरणीय समतोलाच्या दृष्टीने महत्त्वाची मानली जाते. पावसाळ्यात नदीपात्रात पाणी आल्याने परिसरातील शेतकऱ्यांच्या आशा पल्लवित होतात. मात्र,नदीपात्रातील कथित अनधिकृत वाळू उपसा आणि वाळू वाहतुकीबाबत प्रश्न उपस्थित होत असल्याने नदीच्या नैसर्गिक स्वरूपाच्या संरक्षणाचा मुद्दा ऐरणीवर आला आहे.
दुष्काळाचा सामना करणाऱ्या शेतकऱ्यांसाठी पाण्याचा प्रत्येक स्रोत महत्त्वाचा असताना नदीपात्रातील सद्यस्थितीची वस्तुनिष्ठ तपासणी होणे आवश्यक आहे. वाळू उपशामुळे नदीपात्रावर नेमका किती परिणाम झाला आहे, याबाबत अधिकृत मोजमाप आणि तांत्रिक अहवालाच्या आधारे वस्तुस्थिती स्पष्ट करावी, अशी अपेक्षा व्यक्त होत आहे.
नदीपात्राची मोजणी करून अहवाल जाहीर करावा
नदीपात्रातील परिस्थितीबाबत केवळ आरोप-प्रत्यारोप न होता प्रत्यक्ष पाहणी, अधिकृत मोजमाप आणि उपलब्ध अभिलेखांच्या आधारे सत्य समोर यावे, ही या आंदोलनामागील प्रमुख भूमिका आहे.नदीपात्राची सद्यस्थिती तपासून वाळू उपशाचे प्रमाण,त्यासाठी आवश्यक असलेल्या परवानग्या आणि नियमांचे पालन झाले आहे किंवा नाही,याची पडताळणी करण्याची मागणी करण्यात येत आहे.
नदीपात्राची अधिकृत मोजणी करून त्याचा अहवाल तयार करावा, कथित अवैध वाळू वाहतुकीची चौकशी करावी आणि नियमांचे उल्लंघन आढळल्यास संबंधितांवर नियमानुसार कारवाई करावी. तसेच भविष्यात अशा प्रकारांना आळा घालण्यासाठी प्रभावी देखरेख यंत्रणा उभारावी,अशी मागणीही करण्यात येत आहे.
‘मी तुमची बुराई नदी बोलतेय… मला वाचवा!’
बुराई नदीच्या संरक्षणाचा मुद्दा जनतेपर्यंत पोहोचवताना गिरासे यांनी भावनिक आवाहन केले आहे. ‘नदी म्हणजे केवळ पाण्याचा प्रवाह नाही, तर शेतीचा आधार, पर्यावरणाचा समतोल आणि पुढील पिढ्यांच्या भविष्याशी जोडलेली नैसर्गिक संपत्ती आहे. आज नदीच्या संरक्षणासाठी आपण जागरूक झालो नाही, तर उद्या आपल्या मुलांना पाण्याच्या प्रश्नाला सामोरे जावे लागू शकते,’ अशी भावना त्यांनी व्यक्त केली आहे.
‘आज नदीचे नैसर्गिक अस्तित्व जपले, तर उद्याच्या पिढ्यांसाठी पाण्याचा वारसा टिकवता येईल. त्यामुळे बुराई नदीच्या संरक्षणासाठी नागरिकांनी एकत्र येऊन शांततेच्या आणि कायदेशीर मार्गाने आवाज उठवावा,’ असे आवाहनही करण्यात आले आहे.
हा लढा एका व्यक्तीपुरता मर्यादित नाही
बुराई नदीच्या संरक्षणाचा प्रश्न हा केवळ एका व्यक्तीचा किंवा गावाचा नसून संपूर्ण परिसराच्या भवितव्याशी संबंधित आहे. त्यामुळे शेतकरी, ग्रामस्थ, पर्यावरणप्रेमी आणि सामाजिक कार्यकर्त्यांनी या विषयाकडे गांभीर्याने पाहावे, असे आवाहन करण्यात आले आहे.
नागरिकांनी आंदोलनाला जाहीर पाठिंबा देतानाच नदीपात्राच्या संरक्षणासाठी जनजागृती करावी आणि संबंधित प्रशासनाकडे कायदेशीर मार्गाने मागण्या मांडाव्यात,अशी अपेक्षा व्यक्त होत आहे.
दरम्यान,संबंधित प्रशासनाने नदीपात्राची प्रत्यक्ष पाहणी करून उपलब्ध पुरावे, परवानग्या आणि नियमांच्या आधारे वस्तुस्थिती तपासावी. कथित अनधिकृत वाळू उपसा किंवा वाहतुकीत नियमभंग आढळल्यास नियमानुसार कारवाई करावी आणि नदीपात्राच्या संरक्षणासाठी ठोस उपाययोजना कराव्यात, अशी मागणी या उपोषणाच्या माध्यमातून करण्यात येणार आहे.
‘नदी आहे तर जीवन आहे; नदीचे संरक्षण म्हणजे आपल्या पुढील पिढीच्या भविष्याचे संरक्षण!’ या भावनेतून बुराई नदीच्या संरक्षणाचा मुद्दा आता जनआंदोलनाचे स्वरूप घेणार का, याकडे परिसरातील नागरिकांचे लक्ष लागले आहे.












